Pagkansela at hindi

PAGKANSELA AT HINDI

sigaw ng dukha: "Itigil ang kanselasyon
ng kontrata sa pabahay at relokasyon!"
sigaw ng isa pa: "Dapat na'y kanselasyon
ng ilehitimong utang ng bansa ngayon!"

dalawang panawagan, magkaibang isyu
na dapat maunawaan nating totoo
isa'y may bantang ebiksyon sa mga tao
isa'y ang pambansang utang na lumolobo

dalawang isyung dapat nating mapagnilay
na kinabukasan ang tatamaang tunay
isa'y hinggil sa karapatan sa pabahay
isa nama'y hinggil sa pabigat sa buhay

panawagang dapat tayong makibahagi
kundi'y walang bahay at bansa'y malulugi
tulungan ang mga dukhang maduduhagi
ilehitimong utang ng bansa'y mapawi

- gregoriovbituinjr.
08.11.2021

* litratong kuha ng makatang gala noong SONA 2021

Pagbabasa

PAGBABASA

pagbabasa, tanging pagbabasa lang ang libangan
ng abang makatang bihirang makipaghuntahan
binabasa ang mga klasiko't isyu ng bayan
habang sa isang sulok ay nananahimik lamang

iyon ang di mapatid niyang gawa araw-araw
umaga ma'y maalinsangan o gabing maginaw
sa aklat ay napapalabas niya ang bakulaw
upang maging kasangga sa paglaban sa halimaw

dala ng pagbabasa'y anu-anong naiisip
kahit araw na araw animo'y nananaginip
tanungin mo nga't anumang paksa't istorya'y hagip
alam din paanong mga nasalanta'y masagip

tinutunghayan ang mga kasaysayan sa mundo
buhay ng mga bayani't tangan nilang prinsipyo
pagninilayan ang kwento't akda nilang klasiko
bakasakaling may aral na matutunan tayo

subalit bakit pagbabasa ang nakahiligan
ng makatang ang buhay ay pulos katahimikan
marahil, dahil may ibang mundong napupuntahan
at doon nadama ang asam na kapanatagan

- gregoriovbituinjr.
08.11.2021

Katarungan ay para sa lahat

KATARUNGAN AY PARA SA LAHAT

hustisya'y para sa lahat, di sa iilan lamang
siyang tunay, lalo't bawat tao'y may karapatan
ano't napakahalaga ng kanyang panawagan
may katuturan sa bayan ang kanyang kahilingan

lalo na nang manalasa ng higit limang taon
ang panonokhang, kayraming buhay ang ibinaon
na kahit mga musmos pa'y itinimbuwang noon
hustisya ang sigaw ng mga ina hanggang ngayon

sa kantang Tatsulok, "Totoy, huwag kang magpagabi"
dahil daw "baka humandusay ka diyan sa tabi"
inawit pa ang katotohanang dapat mamuni:
"ang hustisya ay para lang sa mayaman," ang sabi

kaya ang babaeng may plakard na tangan ay tama
sa kanyang panawagang tunay na di magigiba
ang hustisya'y para sa lahat, walang pinagpala
walang maiiwan, kasama ang dukha't kawawa

- gregoriovbituinjr.
08.11.2021

* litratong kuha ng makatang gala noong SONA 2021 sa tapat ng NHA sa QC

Almusal

ALMUSAL

kay-agang gumising na punung-puno ng siphayo
sa nagdaang gabing ang dinanas ko'y pagkabigo
sa pag-abot sa kaliwanagang biglang naglaho
upang mahimasmasan, ang ginawa ko'y nagluto

pinainit ko sa kawali ang mantikang tulog
alam kong kaysarap ng mantika mula sa niyog
pinrito ko ang tuyong daing, buti't di nasunog
payak na ulam sa almusal na nakabubusog

ang hanap ko'y tuyong hawot, narito'y tuyong daing
nais ko rin ang tuyong biklad, ulam sa sinaing
kung may tinapa't tuyong pusit, prituhing magaling
may reserbang tuyong dilis, bukas na pag nagising

sa agahang ito'y taospusong pasasalamat
may nakakain pa sa gitna ng pandemya't salat
kahit papaano'y di ka mamamatay nang dilat
naranasan kagabi'y malilimutan ding sukat

- gregoriovbituinjr.
08.11.2021

Paghahanap sa salita

PAGHAHANAP SA SALITA

patuloy akong naghahanap sa mga salita

upang pasayawin tulad ng apoy sa kandila

tatahakin ang putikang dinaanan ng madla

bakasakaling makita ang gigising sa diwa

katulad ko'y kabalyerong minumutya ang hanap

ngunit pawang mga salita ang hinahagilap

pusikit mang gabing may ilawang aandap-andap

ay patuloy sa lakbayin kahit walang lumingap

mga salitang nawala'y saan kaya nagtungo

di pa patay ang mga salita't saan nagtago

may mamamayan nga kayang sa kanya'y nagkanulo

upang hinahanap kong salita'y biglang maglaho

pinaghandaang sadya ang malayong paglalakbay

tinatahak ang matinik mang landas nang may saysay

upang gisingin ang bayan sa salitang may buhay

at maghimagsik laban sa kuhilang pumapatay

nawawalang salita'y patuloy kong hahanapin

bilang makata'y isa ito sa aking tungkulin

sakali mang sa paglalakbay ako'y tambangan din

sana'y may ibang magpatuloy ng aking layunin

- gregoriovbituinjr.

08.11.2021

Gulitan

GULITAN

isa na namang saliksik hinggil sa mga kwento

sa katutubong panitikang dapat malaman mo

may tinatawag na GULITAN na wikang Bagobo

na mula sa U.P. Diksiyonaryong Filipino

koleksyon ng tradisyunal na kwento ang GULITAN

na mas sanay tayong tinatawag na "kalipunan"

o kaya'y "antolohiya" sa ating panitikan

saliksik na ito'y tunay na kaygandang malaman

upang ito'y magamit na't ating sinasalita

at di na lang nakatagong parang patay na wika

na kung sakali mang may gulitan kayong nakatha

ay gamiting kusa sa aklat na ilalathala

upang mabatid ng madlang may gulitan kang handog

ipakilala ang gulitan, sa masa'y iluhog

salita sa panitikang gawin nating malusog

na bawat gulitan ay panitikang iniirog

- gregoriovbituinjr.

08.10.2021

- mula sa pahina 413 ng nasabing diksiyonaryo

Pagiging mapamaraan

PAGIGING MAPAMARAAN

di na sapat ang pambili sa katabing tindahan
ngunit matatag pa rin ang aktibistang Spartan
tipid na tipid sa almusal at pananghalian
lalo't patuloy ang lockdown sa mga pamayanan

itinula lang ngunit di upang magmakaawa
kundi ilarawan ang nangyayari't nagunita
pinapasok man ay karayom ng pagdaralita
subalit di maaaring laging nakatunganga

ginagawan ng paraan ang bawat suliranin
pagkat nananatiling matatag ang diwang angkin
habang nagpapatuloy sa yakap na simulain
habang nakikibaka upang kamtin ang mithiin

tulad kong aktibistang Spartan ay di matinag
ng mga problemang anupa't nakababagabag
matapos ang unos, araw din ay mababanaag
at bagong umaga'y kakaharaping anong tatag

- gregoriovbituinjr.
08.10.2021