Pagtatasa

di raw naman makararating sa paroroonan
ang di raw marunong lumingon sa pinanggalingan
kaya pagtatasa sa nangyayari'y kailangan
tasahin anong nagaganap sa kasalukuyan
kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

dapat itong gawin sa pang-araw-araw na buhay
habang nagpapahinga'y isabay ang pagninilay
bago mananghalian ay maghinaw ka ng kamay
minsan, dapat magsuri kahit nadarama'y lumbay
upang umalwan ang loob at isipan nang sabay

ano ang mga isyu't problemang kinakaharap?
balakid na ba iyan sa mga pinapangarap?
paano pakikitunguhan ang mga kausap?
kung sila sa tingin mo'y pawang mga mapagpanggap?
baka tugon sa isyu't problema'y aandap-andap?

walang mahirap na pagtatasa kung magtatasa
pagkat may kalutasan ang bawat isyu't problema
huwag maging maligalig sa pag-aanalisa
batid mo kung saan ka nagmula't saan pupunta
kaya anumang sulirani'y iyong makakaya

- gregbituinjr.

Sa Araw ng Dakilang Gat Andres Bonifacio

Muli kami ngayong nagrali bilang pagpupugay

kay Supremong Andres Bonifacio, dakilang tunay

manggagawang nakapula'y kapitbisig sa lakbay

upang ipakita ang pagkakaisa! Mabuhay!

Nakibaka na ang mga Katipunero noon

upang itayo ang bansa, sila'y nagrebolusyon

uring manggagawa'y nakikibaka hanggang ngayon

upang wakasan ang salot na kontraktwalisasyon

upang makalaya sa kuko ng kapitalismo

na dahilan ng pagsasamantala sa obrero

upang magkaisa laban sa burgesya't pasismo

upang itayo ang isang lipunang makatao

Taun-taon, nagmamartsa ang uring manggagawa

sa araw ni Bonifacio, ang bayaning dakila,

bayaning inspirasyon upang ang uri'y lumaya

at matayo ang lipunang pantay-pantay ang madla

- gregbituinjr.

* nilikha ang tula bilang pagninilay sa ika-156 kaarawan ni Gat Andres Bonifacio, habang kasama sa rali ng mga manggagawang bumubuo sa grupong PAGGAWA, Nobyembre 30, 2019, mula Old Senate hanggang Mendiola sa Maynila.

Salagimsim sa Global Climate Strike

taas-noong pagpupugay sa lahat ng narito

at upang makatugon sa klimang pabagu-bago

lalo't kayrami na nating nararanasang bagyo

dagdag pa ang bulok na sistemang dahilan nito:

winawasak ng kapitalismo ang ating mundo

sa pagtitipong ito ng raliyista't artista

na climate change ang isyung tinatalakay ng masa

na dahilan upang mag-usap at magsama-sama

na paano tayo makakatugon sa problema

na paano mababago ang bulok na sistema 

sa nagbabagong klima'y apektado na ang madla

ito rin ang isyu't problema ng maraming bansa

mga nag-uusap na bansa ba'y may magagawa

o dapat kumilos na rin ang uring manggagawa

upang baguhin ang sistemang dahilan ng sigwa

dapat nang kumilos ang manggagawa't sambayanan

suriin ang problema't lipunan ay pag-aralan

bakit nagka-krisis sa klima't ano ang dahilan

kumilos tayo't putulin ang pinag-uugatan

sistema man ito o lipunan nitong gahaman

itayo natin ang isang mundong walang pasakit

walang pribadong pag-aari't walang naiinggit

nangangalaga sa tao, kalikasan, may bait

habang buhay pa'y itayo ang lipunang marikit

na tao'y pantay na lipunan ang danas at sambit

- gregbituinjr. 

* sinulat sa pagkilos na tinawag na "Global Climate Strike" na ginanap sa Bantayog ni Lapulapu sa Luneta, Maynila, Nobyembre 29, 2019. Ang nasabing Global Climate Strike ay kasabay ng mga nagaganap ding ganuon sa iba pang panig ng daigdig.

Pagninilay sa pagkabata

ang batang makulit ay napapalo raw sa puwit
ay, paano ba naman, kapwa bata'y nilalait
magdudulot lang ng away, sila'y magkakagalit
aba'y pagsabihan lang sila't huwag magmalupit
baka balang araw, batang makulit ay babait

ang batang matalino ay nag-aaral ng husto
asignaturang bigay ng guro'y gagawin nito
magbubuklat lagi't babasahin ang kanyang libro
kinabukasa'y nasa isip, pagharap sa mundo
kaya siya'y matiyaga't nagsisikap matuto

ang batang masikap ay tiyak na di maghihirap
matiyagang mag-aral, punung-puno ng pangarap
tinutulungan din ang ama't inang mapaglingap
upang sa kinabukasan ay di niya malasap
ang pinagdaanang buhay ng pamilyang mahirap

ang batang naliligo, sa sakit ay nalalayo
magsabon ka't maghilod din ng katawan, maggugo
kili-kili't singit ay hilurin nang taos-puso
alisin ang sangkilong libag nang di masiphayo
magbanlaw ka nang bumango't ang iba'y marahuyo

- gregbituinjr.

Di ko alam kung ako ba'y leyong sumisingasing

di ko alam kung ako ba'y leyong sumisingasing
habang malakas ang hilik sa kabila ng dingding
sarili'y hinimay-himay ko habang nahihimbing
at hinahamon sa paligsahan ang magagaling
maaabot kaya ang matayog na toreng garing

di maaaring basta na lang natin mairaos
ang bawat aktibidad kahit tayo'y kinakapos
makakakain ba ng matamis na paradusdos
habang sinasakatuparan ang layuning lubos
paano ba dapat mabalasa ang haring bastos

habang tulad ng isnayper, naroong nakatitig
sa samutsaring isyu't problema'y di matigatig
paano bang bagong tanim na puno'y madidilig
paano bang uring obrero'y magkakapitbisig
paano bang tiwali sa gobyerno'y mauusig

di basta-basta mag-organisa ng mga dukha
paano ba mapapakilos ang mga walang-wala
ang masa pa ba'y daluyan ng aktibista't isda
masang tulad ng dagat, umaalon, bahang-baha
paano bang bulok na sistema'y sinasagupa

- gregbituinjr.

Hinawakan ko lang sa likod, nagalit na

hinawakan ko lang siya sa likod, nagalit na
nililipat ko raw ang negatibong enerhiya
sa kanya, kaya ako'y agad namang lumayo na
kahit ako'y naglalambing lamang naman sa kanya

kadarating ko lamang noon sa munting tahanan
sa kabila ng pagod ay sabik ko siyang hagkan
hanggang sa aking nahawakan ang kanyang likuran
aba'y nagalit na't ako'y kanyang pinagtabuyan

kaya anong gagawin ko, anong dapat kong gawin
hinawakan ko lang sa likod, ako na'y salarin
tila ba naiiba ang ihip ng kanyang hangin
ako na'y isang berdugong di dapat palapitin

pag-iisip niya'y walang kongkretong pagsusuri
di siyentipiko, kundi pamahiing kadiri
walang batayan, pag-iisip na di mo mawari
o ayaw na niya sa akin kaya namumuhi

negatibong enerhiya ko raw ay kanyang ramdam
ilang ulit nang nangyari iyon, di na naparam
sa aking paglalambing, siya'y agad nasusuklam
mula ngayon, siya'y di ko na dapat inaasam

- gregbituinjr.

Huwag kang tumunganga, makiisa sa kilusang masa

mabuting sa kilusang masa'y may partisipasyon
kaysa naman nakatunganga lang buong maghapon
mahirap laging nakatanghod lang sa telebisyon
at sa kawalang pag-asa na lang nagpapakahon

ano bang nangyari't nakatunganga na lang lagi
sa maghapon at magdamag nagbabakasakali
baka dumating ang pag-asang di naman mawari
at paano madurog ang gahamang naghahari

araw-gabi na lang, sa telebisyon nakatanghod
ngunit pawang drama sa buhay ang pinanonood
balita'y di mapakinggan, sa drama nalulunod
nakatunganga buong araw, di nakalulugod

di maaaring lagi lang tayong nasa pantasya
dapat ay makasama tayo sa kilusang masa
alamin ang iba't ibang isyu'y mga problema
upang tayo'y maging matatag sa pakikibaka

makibaka tayo't huwag laging nakatunganga
pag-aralan itong lipunang di mapagkalinga
halina't maging kaisa ng uring manggagawa
at baguhin ang sistemang naghahari'y kuhila

- gregbituinjr.