Linggo, Oktubre 2, 2022

Hapag

HAPAG

munting hapag ang bigay ni misis sa kaarawan
kaygandang alay na pumuno ng kaligayahan
malaking tulong sa mga gawain sa samahan
pati pagsulat ng isyu, historya't panitikan

mesita sa Espanyol, hapag sa sariling wika
munti kong kasangga sa pagsulat ng dusa't luha
katuwang sa mga isyu ng manggagawa't dukha
nagsasalaysay, kumakatha, at nagmamakata

pasalamat ko'y taospuso, yakap ko'y mahigpit
nang guminhawa sa pagkatha ng langit at pait
sa pamamagitan ng kwento, tanaga at dalit
dalawang puso mang magkalayo'y nagkakalapit

- gregoriovbituinjr.
10.02.2022

Sabado, Oktubre 1, 2022

Unang araw ng Oktubre

UNANG ARAW NG OKTUBRE

sa pamangkin kong si Sten, maligayang kaarawan
nawa'y lagi kang malusog at malakas ang katawan
habang ako nama'y iba ang nais na patunguhan
daang bihirang tahakin ang aking nilalakaran

unang araw ng Oktubre ay may bagong lalandasin
habang yaring mga sugat ay akin nang lalanggasin
mga salita't kataga sa laot ay lalambatin
halimaw ay iiwasan baka ako'y lalapain

ang timbangan o kiluhan ang tatak ng isang Libra
na ang dagsin o grabidad sa bagay ay humihila
pababa, ano ang bigat, gaano ang gaan niya
ano kaya ang katumbas ng lakas nito o pwersa

unang araw ng Oktubre, madaling araw na'y gising
makata na'y naglulubid, wala man sa toreng gawing
mga bituin sa langit ay patuloy sa pagningning
habang yaong pamayanan ay patuloy sa paghimbing

- gregoriovbituinjr.
10.01.2022

Miyerkules, Setyembre 28, 2022

Lumbera


LUMBERA
(Abril 11, 1932 - Setyembre 28, 2021)

payak ang puntod ng Pambansang Alagad ng Sining
umalis siyang puso'y nag-aalab ng magiting
sa masang pinaglingkuran niyang buong taimtim
may apat akong aklat niyang sa akin nanggising

sapagkat siya't tunay na makata't makabayan
ang kanyang mga akda nga'y aking pinag-ipunan
ang una kong libro niya'y tungkol sa panulaan
tuwa ko nang siya'y nakadaupang palad minsan

minsan lamang, isang beses, di na iyon naulit
subalit akda niya'y binabasa kong malimit
hinggil sa pelikula, tula, masang nagigipit
ang hustisyang panlipunang di dapat ipagkait

pagpupugay sa maestro, kay Sir Bien Lumbera
simpleng ngiti, mapagkumbaba, lahad ay pag-asa
sa ating panitikan, poetika, politika
payak man ang puntod, sa bansa'y maraming pamana

- gregoriovbituinjr.
09.28.2022

* Tulang nilikha sa unang anibersaryo ng kamatayan ni Sir Bien Lumbera
* Ang litrato ng puntod ay mula sa fb page ng Sentro Lumbera
* Ang una kong aklat niya'y ang Tagalog Poetry 1570-1898, ang tatlo pa'y ang Suri: Pag-arok sa Likhang Panitik, ang Poetika/Pulitika: Tinipong mga Tula, at ang Isang Sanaysay Tungkol sa Pelikulang Pilipino.

Pagpupugay sa 5 namatay na rescuer



PAGPUPUGAY SA LIMANG NAMATAY NA RESCUER

kasagsagan ng bagyong Karding nang sila'y mawala
buhay nila'y pinugto ng bagyong rumaragasa
bigla raw nag-flash flood ng life boat ay inihahanda
gumuho ang isang pader, ayon pa sa balita,
doon sa limang rescuer ay umanod na bigla

sila'y nagsagawa ng isang rescue operation
sa lalawigan ng Bulacan ginawa ang misyon
sa bayan ng San Miguel, iligtas ang naroroon
ginampanan ang tungkulin sa atas ng panahon
ngunit matinding baha ang sa kanila'y lumamon

tagapagligtas natin silang limang nangamatay
tungkuling sa kalamidad ay magligtas ng buhay
ng kanilang kapwa, ang buhay nila'y inialay
upang mailigtas ang iba, mabuhay, mabuhay!
sila'y mga bayani! taospusong pagpupugay!

- gregoriovbituinjr.
09.28.2022

* mga litrato mula sa google

Martes, Setyembre 27, 2022

Paggawa ng buod ng Orosman at Zafira ni Balagtas

PAGGAWA NG BUOD NG OROSMAN AT ZAFIRA NI BALAGTAS
Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr. 

Isang dahilan na naman upang magpahaba ng buhay. Isang proyekto na naman na dapat kong pagtuunan ng pansin.

Labis akong natuwa nang makita ko sa Solidaridad Bookshop ang nag-iisang sipi ng aklat na Orosman at Zafira na komedya ni Francisco Balagtas, ang may-akda ng Florante at Laura. Si Virgilio S. Almario ang editor niyon. Hindi ko na pinakawalan ang aklat na iyon at agad kong binili. Nagkataon lang na galing ako sa isang pulong sa isang lider na taga-San Andres sa Maynila, nang maisipan kong dumaan sa Solidaridad Bookshop na isang sakay lamang mula sa kanila, habang malayo naman ang aking inuuwian ng mga panahong iyon, sa aming tanggapan sa Lungsod ng Pasig. 

Nabili ko ang aklat na iyon sa halagang apatnaraang piso noong Hunyo 3, 2021. Isang collector's item sa tulad kong mahilig sa panitikan.

Pambihira ang aklat na iyon, dahil ang karaniwang alam lang natin ay ang Florante at Laura lang ang mahabang tula ni Balagtas na nalathala dahil ang iba'y nangawala na, at marahil ay nadamay sa sunog sa Udyong Bataan noong siya'y nabubuhay pa. Meron pa pala siyang ibang mahabang akda na natagpuan at nailathala sa ating panahon.

Nang mabili ko ang aklat na Orosman ay inisip kong huwag lang itong maging pansarili ko lang, na ilalagay ko lang sa munti kong aklatan, collector's item, babasa-basahin, tapos na. Ang nais ko'y gawan ng buod ang aklat na ito para sa mga susunod na henerasyon.

Nais ko itong simulan, lalo na't mas mahaba ng ilang ulit ang Orosman at Zafira kaysa Florante at Laura. 

Ang Kay Celia ay may 22 saknong o 88 taludtod. Ang Sa Babasa Nito ay may 6 na saknong o 24 taludtod. At ang buong akdang Florante at Laura ay may 399 saknong o 1596 taludtod. Sa kabuuan ay may 1708 taludtod ang Florante at Laura.

Ang Orosman at Zafira naman ay may 9034 taludtod. Bagamat kagaya ng Florante ang estilo ng pagtula sa Orosman, labingdalawang pantig sa bawat taludtod, sa saknong na may tigaapat na taludtod, may ilang saknong na isa lang o dalawa ang taludtod. Dahil ang anyo nito'y tulad ng dula, na hindi kasama sa bilang ng taludtod ang mga pangalan ng nagsasalita, kundi ang mga sinabi nilang patula.

Ang pagbasa at paggawa ng buod ng Orosman at Zafira ang nais kong simulan bilang habambuhay na proyekto, na maaari kong matapos sa loob ng apat o limang taon, dahil sa dami rin ng iba pang ginagawa, na sana'y aking magawa habang kaya pa.

Marahil ay sadyang para sa akin talaga ang sipi ng librong Orosman at Zafira na aking nabili, at ang naibigay nitong pagkakataon na mapasaakin ay hindi dapat masayang. Maraming salamat, Balagtas, sa isa mo pang akda.

Ondoy at Karding

ONDOY AT KARDING

dalawang bagyong nanalasa 
halos magkaparehong petsa
Setyembre dalawampu't lima
at hanggang kinabukasan pa

nang mag-Setyembre Bente-Sais
anim-na-oras lang, kaybilis
ng Ondoy nang ang Metropolis
ay nilubog, baha'y hagibis

Karding din ay napakatulin
typhoon signal four na tinuring
mga ulat ay ating dinggin
sa Quezon namuro si Karding

handa ba tayo sa ganito?
sa tumitinding klima't bagyo?
pag nanalanta na'y paano?
kay Ondoy ba tayo'y natuto?

panawagang Climate Justice Now
ay narinig bang inihiyaw?
ang aral ba nito'y malinaw?
na sa puso't diwa'y lumitaw?

- gregoriovbituinjr.
09.27.2022

Katha

KATHA

wala mang magbasa niring tula
akda ko'y di man gusto ng madla
patuloy pa rin akong kakatha
ng kung anong nasa puso't diwa

paksa ma'y pagdarahop ng madla
bahay man ng dukha'y ginigiba
pakikibaka ng manggagawa
kamaong kuyom ng maralita

maging trapo ma'y binubutata
may sumbat ng budhi sa kuhila
sa rali'y hampas man ng batuta
o sa tokhang man ay nabulagta

nilalamay ang wastong salita
hinahanap anong tamang wika
tumititig sa bawat kataga
kinikinis ang sukat at tugma

maraming paksang walang kawala
kaya kwaderno't pluma ko'y handa
upang kathain ang luha't tuwa
wala mang magbasa niring tula

- gregoriovbituinjr.
09.27.2022

Paalala sa publiko

‎ PAALALA SA PUBLIKO ‎palasak ang No ID, No Entry ‎saanmang tanggapan o gusali ‎ ‎n'ung pandemya, No Facemask, No Entry ‎sa opis, mall, ...