Huwebes, Hulyo 14, 2022

Kadastro

KADASTRO

ilang beses kong narinig sa usaping palupa
ang salitang KADASTRO sa isyu ng maralita
na sa pananaliksik pala'y salitang Kastila

ang sukat ng lupa sa lungsod at sa lalawigan
ay nasusulat sa kadastro na isang talaan
na iniingatan sa nakatalagang tanggapan

kaya sa isyung pabahay ng kapwa mahihirap
ang usaping ito'y dapat mabatid naming ganap
lalo't ipinaglalaban ang tahanang pangarap

magkaroon ng bahay ay karapatang pantao
ngunit bawat metro kwadrado ng lupa'y magkano
mura sa malayo, mahal na pag may market value

aaminin ko, na di pa ako nakakakita
ng kadastro sa pampamahalaang opisina
na sa aking haraya, ito ba'y matriks o mapa?

nakita ko dati ay mapa ng lugar, may sulat
nakadrowing ang lupa, marahil may mga sukat
iyon ba'y kadastro, kung hindi pa, daghang salamat

- gregoriovbituinjr.
07.14.2022

* litrato mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 539

Kamagi

KAMAGI

ang kamagi pala'y "kadenang ginto"
na sa palaisipan ko nahulo
ang sagot ay di ko agad natanto
at sa diksyunaryo din ay hinango

"mga suson ng ginto" pag sinuri
"malaking kwintas ng ginto" ng pari
kayrami ba nito kaya nagwagi?
yaong may Tallano gold daw na ari?

"kadenang ginto", ibig bang sabihin
mayaman ang nagkulong sa alipin?
ginto mang tanikala'y dapat putlin
upang kalayaan ay tamasahin

kadenang ginto'y gawing araro man
upang mundo sa kamagi'y mahubdan
mas itanghal natin ang kabutihan
niring pakikipagkapwa sa tanan

- gregoriovbituinjr.
07.14.2022

* mula sa Tanong 4 Pababa, ng Pinoy Henyo Krosword Puzzle, Blg. 18, puzzle 8;
* kamagi, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 561

Miyerkules, Hulyo 13, 2022

Tanaga sa upos

TANAGA SA UPOS

ang nagkalat na upos
sa paligid na'y ulos!
solusyon bang papatos
ay sangkaterbang kutos?

- gregoriovbituinjr.
07.13.2022

* tanaga - taal na tulang may pitong pantig bawat taludtod

Soneto 77

SONETO 77
ni William Shakespeare
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
20 pantig bawat taludtod (tugmaang abab-cdcd-efef-gg)

Ipakikita sa iyo niyang / salamin ang suot mong alindog,
Idadayal mo pa’no nasayang / yaong mahahalagang sandali;
Matatala sa kawalang puwang / ang sa iyong diwa’y mahuhubog,
At sa aklat na ito’y iyo ngang / malalasap ang aral na mithi.
Ang mga kulubot na naroong / ipinakikita ng salamin
Sa mga bunganga ng libingang / tumatak sa iyong alaala;
Sa pagdayal mo sa makulimlim / na lilim na ari mang alamin
Ang panakaw na pag-unlad niyong / panahon tungong kawalang-hangga.
Tingni kung ano ang hindi aring / maakibat niyang isipan mo
Magsulat sa mga blangkong sayang / na ito’t iyong matatagpuan.
Ang mga inalagaang paslit / na dinala sa iyong huwisyo
Upang ang diwa mo’y magkaroon / ng panibago ring kasamahan.
Ang mga nariritong tanggapan, / sa tuwing pagmamasdan mong sukat,
Ay talagang makikinabang ka’t / mapayayaman pa yaong aklat.

07.13.2022

Tugmaan batay sa aralin sa katutubong pagtula:
abab - katinig na malakas o; patinig na may impit i;
cdcd - katinig na mahina i; patinig na walang impit a;
efef - patinig na walang impit o; katinig na mahina a;
gg - katinig na malakas a.

SONNET 77
from the book The Sonnets, by William Shakespeare, Collins Classics

Thy glass will show thee how thy beauties wear,
Thy dial how thy precious minutes waste;
The vacant leaves thy mind’s imprint will bear,
And of this book this learning mayst thou taste.
The wrinkles which thy glass will truly show
Of mouthed graves will give thee memory;
Thou by thy dial’s shady stealth mayst know
Time’s thievish progress to eternity.
Look what thy memory cannot contain,
Commit to these waste blanks, and thou shalt find
Those children nurs'd, deliver’d from thy brain,
To take a new acquaintance of thy mind.
These offices, so oft as thou wilt look,
Shall profit thee and much enrich thy book.

Pagkatha

PAGKATHA

di ako tumutula / para sa sarili lang
at kung pangsarili lang / ay di ako tutula
at kung di makatula, / bakit ba diwa'y lutang
sa langit ng kawalan, / loob ko'y di payapa

bakit sa aking budhi'y / mayroong sumisilang
na samutsaring paksang / minsa'y di matingkala
tila ba mga luhang / sa dibdib naninimbang
paano pipigilin / kung di ko masawata

may tumutubong damo / maging sa lupang tigang
tinutula ko'y buhay / ng madla't kapwa dukha
may tumutubong palay / sa bukid na nalinang
adhika ng pesante't / obrero'y tinutula

ang binhi niring wika'y / sa loob nakaumang
na pag naglaho'y tila / baga mangungulila
pawang buntong hininga / lalo't may pagkukulang
na di dalumat hanggang / ako'y naglahong bula

- gregoriovbituinjr.
07.13.2022

Martes, Hulyo 12, 2022

Optimistiko

OPTIMISTIKO
tula ni Hazim Hikmet
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

noong bata pa'y di niya binunot ang pakpak ng mga langaw
di rin siya nagtali ng lata sa buntot ng mga pusa
o nagsilid ng salagubang sa mga kahon ng posporo
o dumapa sa umbok na punso
siya'y lumaki na
at lahat ng bagay na iyon ay pinaggagawa sa kanya
nasa tabi ako ng kanyang kama nang siya'y mamatay
sabi niya'y babasahan ako ng tula
tungkol sa araw at sa dagat
tungkol sa mga reaktor ng nukleyar at satelayt
tungkol sa kadakilaan ng sangkatauhan

* Isinalin: Hulyo 12, 2022

OPTIMISTIC MAN
poem by Nazim Hikmet

as a child he never plucked the wings off flies
he didn't tie tin cans to cats' tails
or lock beetles in matchboxes
or stomp anthills
he grew up
and all those things were done to him
I was at his bedside when he died
he said read me a poem
about the sun and the sea
about nuclear reactors and satellites
about the greatness of humanity

Lingo

LINGO

limang piso lang ang bigay ni Tatay, naholdap pa
sa underpass ng Kiyapo, ah, nabigla talaga
wala nang pamasahe't baon, at nanginginig na

natigilang ilang saglit, di alam ang gagawin
sa gayong kalagayang di ko sukat akalain
ngunit ang holdaper, pagkatulala ko'y napansin

kaya sisenta'y singko sentimos na pamasahe
ang inabot sa akin nang ako'y makabiyahe
marahil, upang di rin mapansin ang insidente

umiyak ba ako? baka... di ko na naramdaman
basta alam ko'y nakapasok pa ng paaralan
ah, isa iyong di malilimutang karanasan

hayskul ako noon, persyir o nasa unang antas
nang maganap ang pagkaulalo ng mandurugas
na baka di nangyari kung lipunan sana'y patas

- gregoriovbituinjr.
07.12.2022

* lingo - (1) pataksil na pagpatay, asasinato; 
(2) panghaharang sa daan upang magnakaw, holdap; 
mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 705

Paalala sa publiko

‎ PAALALA SA PUBLIKO ‎palasak ang No ID, No Entry ‎saanmang tanggapan o gusali ‎ ‎n'ung pandemya, No Facemask, No Entry ‎sa opis, mall, ...