Mga Binhi ng Diwa

nais kong mamangka
sa mahabang ilog
itatanghal ang diwa
hanggang sa tugatog

alagaan natin
ang kapaligiran
ating aayusin
pag kinailangan

sa bangin ng buhay
gawin ang mabuti
minsan ay magnilay
sa dilim ng gabi

bayan ay iligtas
sa mga kurakot
lalo na't dumanas
ng mga hilakbot

umasang liwanag
ay mahalukipkip
lalo na't magdamag
tayong nanaginip

magkapitbisig na
ang mga obrero
at gawing maganda
ang bayan at mundo

mahaling mabuti
kung ina'y kapiling
huwag magsisisi
kung gawa'y magaling

- gregbituinjr.
* unang nalathala sa munting pahayagang Diwang Lunti, isyu ng Disyembre 2019, pahina 20

Tanimang bota

TANIMANG BOTA

maaari palang pagtamnan

ang bota ng gulay, halaman

halina't atin ding subukan

at baka mapagkakitaan

di magamit na lumang bota

dahil ang swelas ay butas na

subukang pagtamnan tuwina

ito'y malaking tulong pala

dapat ding maging malikhain

at magsuri ng tamang gawin

lumang bota'y pagtamnan na rin

balang araw, may pipitasin

ang tinanim mong okra't sitaw

patola, kamatis at bataw

magbubunga rin balang araw

at ngiti sa labi'y lilitaw

- gregbituinjr.

* nakunan ng larawan ang isang taniman sa loob ng Strawberry Farm sa La Trinidad, Benguet, Disyembre 21, 2019, nang bumisita roon ang makata, kasama ang kanyang asawa

Ang sudoku at ang sundot kulangot

imbento nga ba ng Igorot ang larong sudoku?
mula sa SUnDOt KUlangot ba'y pinangalan ito?
inipit sa kawayan itong matamis na bao
ikumpara ang sundot kulangot sa anyo nito
linya-linya, pahalang, pababa, tila sudoku

sa lungsod ng Baguio kayraming sundot kulangot
matamis na baong ginawa ng mga Igorot
kaysarap, pampatalino, at lunas din sa lungkot
pag natikman mo ang kaytamis na sundot kulangot
tiyak pag nag-sudoku ka'y madali mong masagot

- gregbituinjr.

Paano mo tatanggaping umiral pa rin ang nakitang mali?

PAANO MO TATANGGAPING UMIRAL PA RIN ANG NAKITANG MALI?

Maikling sanaysay at saliksik ni Greg Bituin Jr.

Paano mo masasabing isinilang ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) noong Disyembre 18, 1986, habang sa kasaysayan niya'y sinasabing isa siya sa nangampanya at kumilos upang maitayo ang Presidential Commission on the Urban Poor (PCUP) na naisabatas noong Disyembre 8, 1986, sampung araw bago itatag ang KPML?

Isinilang ang KPML noong Disyembre 18, 1986, isinabatas ang PCUP sampung araw bago isilang ang KPML. Isa ang KPML sa nangampanyang magkaroon ng PCUP? Kuha mo? Mali ang pagkakasulat ng kasaysayan, di ba?

Ang batayan ay ang petsa ng pagsasabatas ng PCUP, na nilagdaan noong Disyembre 8, 1986. Klaro iyon. Batas iyon. Isinilang ang KPML sampung araw matapos maisabatas iyon. At naisabatas na ang PCUP nang sinasabi ng KPML na isa siya sa nangampanyang maisabatas iyon, gayong may PCUP na nang siya'y isilang. Kuha mo ba? Hindi ba't may mali ang kasaysayan. Paano ka uusad kung may mali sa kasaysayan? Paano mo tatakpan ang iyong mata at ipagwalang bahala na lang ang nakita mong mali sa kasaysayan?

Maaari namang hindi na natin banggitin sa Oryentasyon ng KPML na isa tayo sa dahilan kung bakit naitatag ang PCUP. Subalit paano mabubura ang kasaysayan kung tinukoy ang KPML na nakipag-usap noon kay Pangulong Cory Aquino noong Abril 1986, at noong Disyembre 8, 1986, ay naisabatas ang panawagan nilang magkaroon ng PCUP. Nilagdaan ni Pangulong Cory Aquino ang Executive Order No. 82, sampung araw bago maitatag ang KPML.

Balikan natin ang kasaysayan. Nakasulat sa Oryentasyo ng KPML ay ganito:

"C. KAILAN AT PAANO NABUO ANG KPML

Sa gitna ng magiting na pakikibaka ng maralita sa karapatan sa paninirahan, serbisyo at kabuhayan, itinatag ang KPML noong Disyembre 18, 1986 bunga ng pagkakabigkis ng iba’t ibang samahang maralita na pinangunahan ng Zone One Tondo Organization (ZOTO), Coalition of Urban Poor Against Poverty (CUPAP) at ng Pagkakaisa ng Mamamayan ng Navotas (PAMANA) at ng iba pang samahang maralita. Ang KPML ay isang katugunan sa pangangailangan para sa isang sentrong pampulitikang organisasyon ng maralita.

Isinusulong ng KPML ang pakikibaka ng maralita para sa isang lipunang malaya at may pagkakapantay-pantay kasama ng iba pang samahang pangkomunidad. Binibigyang-diin nito ang pakikipaglaban ng maralita sa pabahay, hanapbuhay at serbisyong panlipunan.

Nagtuloy-tuloy ang pakikibaka ng maralita sa pangunguna ng KPML. Noong kalagitnaan ng taong 1987, isa ang KPML na nagbuo ng National Congress of Urban Poor Organizations (NACUPO) na siyang naghain ng People’s Proposal sa Malacañang. Naglalaman ito ng mga pagsusuri sa mga suliranin ng mga maralitang lungsod, ng kahinaan ng umiiral na proyektong Low Cost Housing at naghain ng alternatibo sa gobyernong Aquino. Nagbunga ang mga konsultasyon at ang sagot ng gobyerno ay ang pagtatayo ng Urban Poor Task Force na sa kalaunan ay itinayo ang Presidential Commission for the Urban Poor (PCUP) bilang ahenya ng pamahalaan na gagabay sa pagpapatupad ng mga patakaran at implementasyon ng mga programa para sa maralita ng lunsod."

Muli, ang batayan natin ay ang pagkakatayo ng PCUP noong Disyembre 8, 1986. Basahin nating muli: "Noong kalagitnaan ng taong 1987, isa ang KPML na nagbuo ng National Congress of Urban Poor Organizations (NACUPO) na siyang naghain ng People’s Proposal sa Malacañang. Naglalaman ito ng mga pagsusuri sa mga suliranin ng mga maralitang lungsod, ng kahinaan ng umiiral na proyektong Low Cost Housing at naghain ng alternatibo sa gobyernong Aquino. Nagbunga ang mga konsultasyon at ang sagot ng gobyerno ay ang pagtatayo ng Urban Poor Task Force na sa kalaunan ay itinayo ang Presidential Commission for the Urban Poor (PCUP)..."

Ito naman ang nakasulat sa kasaysayan ng PCUP na binabanggit ang KPML:

"Two months after the February political revolt, on April 10, 1986 the Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod, or KPML, had a dialogue with President Corazon C. Aquino and demanded for a moratorium on demolition, and for the establishment of the Presidential Arm on Urban Poor Affairs (PAUPA), a government unit that would allow avenues for the poor for consultation and participation on things that concern them.

On May 30 to June 2, 1986, another alliance was formed, the National Congress of Urban Poor Organizations (NACUPO), composed of two major groups of varying ideological leanings. This new organization pursued the same issues raised during their April 10 march to Malacanang. They stated, however, that they wanted to change PAUPA to PCUP or Presidential Council on Urban Poor.

On December 8, 1986, President Aquino issued Executive Order No. 82 which created PCUP, mainly a coordinative and advocacy body mandated to serve as the direct link of the urban poor to the government in policy formulation and program implementation addressed to their needs”. Nakakuha ako ng dalawang pahinang dokumento ng Executive Order 82, na nag-aatas ng pagtatayo ng PCUP, na nilagdaan ni dating Pangulong Cory Aquino, na may petsang Disyembre 8, 1986.

Abril 10, 1986 pa lang ay may KPML na, ayon sa dokumento ng PCUP. Kaya paanong naging Disyembre 18, 1986 saka lang nabuo ang KPML? 

Kaya sa Oryentasyon ng KPML na nagsasabing "sa kalagitnaan ng taong 1987, isa ang KPML sa naghain ng People's Proposal sa Malacañang. Nagbunga ang mga konsultasyon at ang sagot ng gobyerno ay ang pagtatayo ng Urban Poor Task Force na sa kalaunan ay itinayo ang Presidential Commission for the Urban Poor (PCUP)..." Noong 1987 ba naitayo ang PCUP batay sa Oryentasyon ng KPML? O ang mismong EO No. 82 na nagtayo ng PCUP na may petsang Disyembre 8, 1986 ang dapat nating pagbatayan?

Kung nakita natin ang mali sa kasaysayan, papayag ba tayong magpatuloy pa ang kamalian? Paano natin matatanggap na magpatuloy ang mali? Paano tayo magbubulag-bulagan sa nakita nating mali? Iyan ang mga katanungang dapat nating masagot. Paano ba natin itatama ang kasaysayan, upang ang gabay natin sa ating pagkilos ay ang wastong kasaysayan ng ating organisasyon?

Muli, ang pinaka-katibayan natin ay ang mismong batas na nilagdaan ni dating Pangulong Cory Aquino na nilikha ang PCUP noong Disyembre 8, 1986 bago pa ang sinasabing pagkasilang ng KPML sampung araw matapos magkaroon ng PCUP?

Wala sanang problema kung di kasama ang KPML sa nangampanyang magkaroon ng PCUP. Subalit may KPML na bago pa isilang ang PCUP. Kaya paanong sampung araw matapos magkaroon ng PCUP ay saka lang itinatag ang KPML? Mali ang petsa ng kapanganakan ng KPML, kaya paano ka magpapatuloy? Paano mo masisikmurang nakita mo na ang mali ay magbubulag-bulagan na lang tayo, imbes na itama ang kasaysayan.

Pag pinagmasdan mo at sinuri ang mga datos, hindi Disyembre 18, 1986 itinatag ang KPML. Huwag tayong maging bulag. Dapat itama ang kasaysayan upang maging maayos ang gabay ng ating organisasyong KPML.

* Nalathala ang lathalaing ito sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Disyembre 16-31, 2019, pahina 12-14, at inilakip ang Executive Order No. 82, series of 1986, sa pahina 15-16.

Ang kawing ng EO 82, series of 1986, ay matatagpuan sa kawing na:

https://www.officialgazette.gov.ph/1986/12/08/executive-order-no-82-s-1986/

Usapang Katipunero tayo, mga kapatid

USAPANG KATIPUNERO TAYO, MGA KAPATID

usapang Katipunero tayo, mga kapatid
upang buhay at layunin ay di agad mapatid
tupdin ang sabi't makikilalang tayo'y matuwid
may isang salita tayong dapat tupdin at batid

doon sa Kartilya ng Katipunan ay inakda
ang mga pangungusap ng diwa, dangal at gawa
isa roon ang sa budhi't winiwika'y adhika
sabi: "sa taong may hiya, salita'y panunumpa"

at pag nagsabi tayong Usapang Katipunero
di lang basta usapang lalaki, tutupad tayo
napag-usapa'y tutupdin, may balakid man ito
may isang salita tayong dapat gawing totoo

tumango tayo sa usapan, tayo'y sumang-ayon
sa pag-uugali'y isa na itong rebolusyon
Usapang Katipunero ngayo'y napapanahon
kaya di dapat pairalin iyang ningas-kugon

- grebituinjr.

Pagbati sa lahat ng kasapi ng KPML!

Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod
Pagkakaisa nitong mga dukha'y nakalulugod
Mistulang mga lider at kasapi'y di napapagod
Lalo't sosyalistang lipunan ang itinataguyod

KPML, ito'y organisasyong sadyang matatag
Palaging nasa laban, bagong sistema'y nilalatag
Mga prinsipyong tangan ang kanyang ipinapahayag
Landas tungong lipunang makatao ang pinapatag

Kaya nating baguhin ang sistema kung sama-sama
Pagtaas ng ating kamao'y di mapipigil nila
Maralitang nagkakaisa'y katatagan ng masa
Lumalaban para sa isang makataong sistema

Kung nagkakaisa sa laban, magpatuloy pa tayo
Pagpupugay sa nakikibaka tungong sosyalismo
Mabuhay ang KPML, mga kasapian nito
Lupigin ang mapang-api, mapagsamantala't tuso

- gregbituinjr.12-18-2019

Di ko makita ang labing-isang pananagutan

di ko makita ang labing-isang pananagutan
ng mga pulitikong balimbing sa sambayanan
makita nawang sila'y tunay na lingkod ng bayan
na nilalabanan pati mismong katiwalian

binaha na ang lansangan ng laksa-laksang trapo
kikilos ba sila upang basahan ay magbago
ang mga trapo'y tatalun-talon na parang trumpo
habang tingin sa dukha'y aliping nilalatigo

palamura'y binuhusan ng malamig na tubig
sakali'y magmalat na ang mainit niyang tinig
tila lasenggo ang pasuray-suray niyang bibig
na nakatutulig na sa mga nakakarinig

teka, sasagpangin ta ng suwapang na buwitre
habang nagsisitukaan naman ang tatlong bibe
habang sa aplaya'y pilit tinungkab ang kabibe
habang katawan ng trapo'y nangangamoy asupre

anong pananagutan ng trapong walang dignidad
na pagtingin sa mga dukha'y karaniwang hubad
mga trapo'y mararangal daw, ako'y napaigtad
tila diwa't mukha nila sa sahig ay sumadsad

- gregbituinjr.